104  Ειλεός 104Είναι η αναστολή προώθησης και καθόδου του εντερικού περιεχομένου (στερεών, υγρών και αερίων)

Ο ειλεός μπορεί να είναι :

Μηχανικός ή δυναμικός (μηχανική απόφραξη του εντερικού σωλήνα)

Παραλυτικός ή αδυναμικός (αναστολή περισταλτικότητας λόγω παράλυσης του μυϊκού χιτώνα)

  • Η απόφραξη μπορεί να περιγραφεί ως
    • Ανάλογα με το επίπεδο απόφραξης του πεπτικού σωλήνα
      • Υψηλή
      • Ενδιάμεση
      • Περιφερική
      • Χαμηλή
    • Ανάλογα με το βαθμό απόφραξης
      • Πλήρης (ο αυλός είναι πλήρως αποφραγμένος)
      • Ατελής ή μερική (υπάρχει στένωση του αυλού αλλά είναι δυνατή η διέλευση λίγου υγρού και αέρα)
    • Ανάλογα με τα αίτια της απόφραξης
      • Ενδοαυλικά
      • Τοιχωματικά
      • Εξωαυλικά

 

Απόφραξη λεπτού εντέρου70  Ειλεός 70

  • Συμφύσεις (60%)
  • Περισφιγμένες κήλες (15-20%)
  • Νεοπλάσματα (15%)
  • Σπανιότερα αίτια
    • Συστροφή
    • Ξένα σώματα
    • Εγκολεασμός
    • Ευμεγέθη τριχοπιλήματα
    • Ευμεγέθης χολόλιθος
    • Στενώσεις (μετακτινικές, φλεγμονώδεις)

Κλινική εικόνα

  • Υψηλή απόφραξη
    • Έμετοι (τροφώδεις, χολώδεις, σπανίως κοπρανώδεις)
    • Πόνος (αίσθημα βάρους στο ανώτερο τμήμα της κοιλίας με απουσία διάτασης)
    • Επίσχεση αερίων και κοπράνων. Είναι δυνατόν το περισταλτικό κύμα να περάσει κάτω από κώλυμα και ο ασθενής αρχικά να αποβάλλει κόπρανα αλλά μετά όμως η επίσχεση είναι πλήρης
  • Χαμηλή ή μέση απόφραξη
    • Πόνος (κωλικοειδής)
    • Έμετοι (τροφώδεις, χολώδεις, κοπρανώδεις)
  • Ισχαιμική απόφραξη
    • Εικόνα καταπληξίας που εμφανίζεται στα αρχικά στάδια της απόφραξης
    • Πόνος (αρχικά κωλικοειδής, έπειτα έντονος, συνεχής, συνήθως πάνω από το επίπεδο της απόφραξης)
    • Ευρήματα περιτοναϊκού ερεθισμού (μυϊκή αντίσταση, παλίνδρομη ευαισθησία)
    • Έμετοι ή κενώσεις με στοιχεία αίματος ή αίμα
    • Εμφάνιση τοξικής εικόνας (πυρετός, ταχυκαρδία) λόγω απελευθέρωσης κυτταροκινών στην αιματική κυκλοφορία λόγω ισχαιμικής νέκρωσης του εντέρου. 

                       Θεραπεία

         Συντηρητική 

  • Χειρουργική
    • Σε περιπτώσεις περισφιγμένης βουβωνοκήλης ή μηροκήλης η χειρουργική τομή γίνεται στην αντίστοιχη περιοχή.
    • Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις εκτελείται μέση υπερυποομφάλιο τομή , ελέγχεται το έντερο και ανευρίσκεται το αίτιο της απόφραξης.
    • Η θεραπεία είναι αιτιολογική
    • Εάν το έντερο δεν είναι βιώσιμο αφαιρείται
    • Ο έλεγχος της βιωσιμότητας του εντέρου γίνεται ελέγχοντας το χρώμα του εντέρου, τις σφύξεις των μεσεντέριων αγγείων και την περισταλτικότητά του καθώς και με τη βοήθεια Fluorescin (το βιώσιμο έντερο φθορίζει).
  • Πρόγνωση
    • Όταν η απόφραξη χειρουργηθεί εντός 36 ωρών η θνητότητα περιορίζεται σε <10%, εάν χειρουργηθεί αργότερα η θνητότητα αυξάνεται>20% 

92  Ειλεός 92   Απόφραξη παχέος εντέρου

  • Αποτελεί το 15% των περιπτώσεων
  • Αίτια:
    • Ca παχέος εντέρου 65%
    • Εκκολπωμάτωση 20%
    • Συστροφή σιγμοειδούς και λιγότερο τυφλού 5%
    • Καλοήθεις όγκοι, φλεγμονώδεις νόσοι του παχέος εντέρου, κοπρόσταση, ιδιοπαθής εντερική παράλυση 10%
  • Θεραπεία
    • Χειρουργική αντιμετώπιση
      • Αποσυμπίεση αποφραχθέντος εντέρου
      • Απομάκρυνση του αιτίου
    • Συντηρητική αγωγή προετοιμασίας
    • Χειρουργική
      • Βλάβη στο δεξιό ήμισυ και καλή κατάσταση του ασθενούς εφαρμόζουμε δεξιά κολεκτομή και ειλεοεγκάρσια αναστόμωση σε ένα χρόνο. Εφαρμόζουμε την παραπάνω αντιμετώπιση σε δύο χρόνους όταν η κατάσταση του ασθενούς δεν είναι καλή
      • Βλάβη στο αριστερό ήμισυ εφαρμόζουμε αριστερά κολεκτομή προς αφαίρεση της αιτίας και τελικοτελική αναστόμωση σε 1 ή 2 χρόνους
      • Συνήθως προτιμάται η επέμβαση Hartmann: Αφαίρεση του αιτίου, εκστόμωση του κεντρικού τμήματος και συρραφή του κολοβώματος
    • Πρόγνωση
      • Εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς, τη γενική του κατάσταση, το αίτιο της απόφραξης, την παρουσία ή όχι περιτονίτιδος.
      • Η θνητότητα κυμαίνεται μεταξύ 12-30%
    • Αίτια παραλυτικού ειλεού
      • Ενδοκοιλιακά
        • Φλεγμονές ενδοκοιλιακές (οξεία σκωληκοειδίτιδα, οξεία χολοκυστίτιδα)
        • Περιτονίτιδα (βακτηριακή ή χημική)
        • Εμβολή μεσεντερίου αρτηρίας
        • Θρόμβωση μεσεντερίου αρτηρίας και φλέβας
        • Μεγάλου βαθμού διάταση του στομάχου ή της ουροδόχου κύστεως
        • Αμβλύ τραύμα κοιλίας
      • Οπισθοπεριτοναϊκά
        • Φλεγμονές (αποστήματα, πυελονεφρίτιδα)
        • Λιθίαση των ουροφόρων οδών
        • Κατάγματα / θλάσεις σπονδυλικής στήλης
        • Κατάγματα πυέλου
        • Όγκοι, τραύματα, θλάσεις οπισθοπεριτοναϊκού χώρου
        • Συστροφή όρχεως, κακώσεις και στραγγαλισμός σπερματικού τόνου
      • Συστηματικά
        • Ουραιμία
        • Οξέωση / κετοναιμία
        • Υποκαλιαιμία / υπονατριαιμία
        • Φάρμακα γαγγλιοπληκτικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα
        • Σηψαιμία
        • Μηνιγγίτιδα
        • Πνευμονική εμβολή
        • Εμπύημα
        • Δηλητηρίαση από μόλυβδο
        • Πορφυρία (ιδιαίτερα οξεία διαλείπουσα)
      • Κλινική εικόνα
        • Προοδευτικά επιδεινούμενος μετεωρισμός της κοιλίας χωρίς κολικοειδή πόνο
        • Άλγος συνεχές μικρής εντάσεως (αίσθημα βάρους)
        • Έμετοι χολώδεις
        • Πλήρης αδυναμία αποβολής αερίων και κοπράνων
        • Επικρουστικά ανευρίσκεται τυμπανικότητα
        • Κατά την ακρόαση υπάρχει εντερική σιγή με μεταλλικούς ήχους λόγω της παθητικής μετακίνησης υγρών.
          • Είναι δυνατόν κατά την ακρόαση να ακουστούν καρδιακοί ήχοι ή αναπνευστικό ψιθύρισμα.
          • Σε εντοπισμένο παραλυτικό ειλεό (π.χ. οξεία σκωληκοειδίτιδα ή οξεία παγκρεατίτιδα) το υπόλοιπο έντερο έχει φυσιολογικό περισταλτισμό.
        • Εργαστηριακός έλεγχος
          • Υδραερικά επίπεδα σε όλο το μήκος του λεπτού εντέρου.
          • Διάταση με αέρα και του παχέος εντέρου μέχρι το ορθό
        • Θεραπεία
          • Συντηρητική αντιμετώπιση με χορήγηση υγρών, ηλεκτρολυτών και ρινογαστρική αναρρόφηση
          • Διόρθωση μεταβολικών και ηλεκτρολυτικών διαταραχών και διακοπή φαρμάκων που προκαλούν πάρεση του εντέρου
          • Χειρουργική αντιμετώπιση στην περίπτωση που ο παραλυτικός ειλεός είναι αποτέλεσμα περιτονίτιδας για την αντιμετώπιση της σηπτικής εστίας.